|
Abdelkader Benali - lezing over de Arabische lente Dinsdag 18 oktober 20:00 uur - toegangsprijs € 11,- (tot 18 jaar € 8,-) RESERVEER HIER
Bruiloft aan zee werd in 1997 bekroond met de Geertjan Lubberhuizen Prijs 1997 voor het beste debuut en in 1999 met de Prix de Meilleur Premier Roman Etranger (Frankrijk). Het boek werd bovendien genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs 1997. In Bruiloft aan zee keert de twintigjarige Lamarat Minar terug naar zijn geboortedorp in Marokko, om de bruiloft van zijn zus Rebekka en zijn oom Mosa bij te wonen. Maar vlak voor de bruiloft deserteert oom Mosa. Samen met taxichauffeur Chalid gaat Lamarat naar hem op zoek. In een interview in Trouw zei Benali over zijn debuut: “Dit boek heeft mij aan de ene kant dichter bij mijn wortels gebracht, maar me er ook ver van verwijderd. Maar het verhaal moest worden verteld. Nu kan ik meer registers opentrekken. Meer werelden laten zien.” Het boek werd positief besproken en is inmiddels in vertaling verschenen in o.m. Engeland, de Verenigde Staten, Spanje, Duitsland, Frankrijk en Denemarken. Op 1 januari 1999 ging Benali’s toneelstuk De Ongelukkige in première in de Toneelschuur te Haarlem. Het werd meer dan vijftig keer opgevoerd. Het verscheen in boekvorm bij uitgeverij Vassallucci. Berichten uit Maanzaad Stad uit 2001 is een verzameling verhalen, reportages, artikelen en columns. In het najaar van 2001 ging Benali’s toneelmonoloog Yasser in première (in 2002 in boekvorm uitgekomen). In 2002 verscheen de dikke roman De langverwachte, die overwegend zeer positief ontvangen werd. In deze roman is het woord aan een foetus: “De langverwachte bevat de prenatale memoires van een Rotterdams kind van twee tiener-ouders.” (Arjan Peters, Volkskrant). De roman won in 2003 tamelijk verrassend de Libris Literatuur Prijs. Het juryrapport schreef over Benali: 'Zijn stijl is verbluffend helder en concreet en tegelijk slingeren zijn zinnen als kleurrijke versieringen over de bladzijden. Zijn beeldenrijkdom en metaforiek is altijd geslaagd en innemend, vaak origineel. Deze roman biedt niet alleen een groots beeld van een samenleving maar dat beeld is ook nog gevat in een verbluffende rijkdom aan taal. Zoals dat moet in grote literatuur.' In de zomer van 2004 maakte Benali een overstap van uitgeverij Vassallucci naar De Arbeiderspers. Hier kwam, in samenwerking met historicus Herman Obdeijn, in januari 2005 een non-fictieboek uit: Marokko door Nederlandse ogen; 400 jaar betrekkingen tussen Marokko en Nederland. Dit boek is een geschiedschrijving van de Marokkaans-Nederlandse betrekkingen op grond van in druk verschenen documentatie. Het boek neemt de lezer mee van de eerste afgezant Coy in 1605 naar de 21e eeuw, waarin toerisme en vooral migratie de wederzijdse blik bepalen. Naast de grote historische lijnen gaan de auteurs in op in het oog springende details en portretteren ze enkele belangrijke en kleurrijke hoofdpersonen. In 2006 verschenen de roman Feldman en ik en de Romeinse brievenbundel (samen met Michaël Zeeman) Wie kan het paradijs weerstaan. Jasser uit 2006 is een theatermonoloog, in boekvorm uitgegeven. Jasser Mansoer is een Palestijnse acteur in Nederland. Hij speelt Shylock, Shakespeares joodse personage uit De koopman van Venetië. Maar juist vanavond is zijn koffer gestolen met zijn enige onontbeerlijke attribuut. E waar haal j in de provincie zo snel een neus vandaan? Jasser gaat over het Palestijns Israëlische conflict, over de dood van Jassers vader, het spelen van Shylock en onbereikbare liefdes. Maar bovenal zou Jasser de rol van Jasser Arafat willen spelen?Jasser werd genomineerd voor het Theaterfestival in Amsterdam en Brussel. Abdelkader Benali vertrok aan het begin van de zomer 2006 naar Beiroet, hij had hij een duidelijk doel: hij wilde aan een boek werken én hij wilde Arabisch leren. Dat de werkelijkheid zijn plannen zou doorkruisen had hij niet ingecalculeerd. Het conflict tussen de Hezbollah en Israël mondde in korte tijd uit tot een complete oorlog, waarbij de hele wereld zijn adem inhield. Op 13 juli schreef Benali op de website van Vrij Nederland (www.vn.nl) zijn eerste weblog, onder de titel “Het denken is vandaag gestopt.” Vanaf die dag heeft hij dagelijks zijn reactie gegeven op de gebeurtenissen om hem heen. Berichten uit een belegerde stad vertelt het verhaal dat de journalistieke bijdragen in dag- en weekbladen niet benoemen. Het is het persoonlijke verslag van een beschouwer. Verrassend, soms pijnlijk mooi; aarzelend, maar ook opstandig. Benali’s notities zijn uitgegeven onder de titel Berichten uit een belegerde stad. Het boek werd in 2007 genomineerd voor de VPRO Bob den Uylprijs. In april 2007, vlak voor de marathon van Rotterdam, die hij zelf liep én uitliep, verscheen Marathonloper. Abdelkader Benali schetst in Marathonloper de literaire verbeelding van wat het is een atleet op de lange afstand te zijn. Met een persoonlijk record van 2.52.19 op de hele marathon is Benali de snelste hardlopende romanschrijver van Nederland. Marathonloper is een literaire verbeelding van Benali's passie voor het hardlopen. Zandloper (2010) is een vervolg op Marathonloper. Zandloper (met dvd) speelt zich af in Egmond aan Zee, een van de laagste punten van Nederland, en Ifrane (Marokko) , een van de hoogste punten en gaat over zulke uiteenlopende zaken als dynamisch rekken en strekken, ontmoetingen met de duivel en de zin en onzin van trainingsschema's. Benali is auteur van het geschenk van de Bijenkorf in Boekenweek 2008 met de novelle Munya. In mei 2008 kwam van hem het kleine boekje De grammatica van een Niemand in de reeks Literaire Juweeltjes van B4Books uit. De roman De stem van mijn moeder uit 2009 gaat over een succesvolle fotograaf die nauwelijks nog contact heeft met zijn Marokkaanse ouders. Dan belt zijn vader, die hem dringend verzoekt thuis te komen. Zijn zieke moeder wil het familiefotoalbum zien, maar het is zoek. Hij realiseert zich dat hij de ziekte van zijn moeder - en haar jarenlange stilzwijgen – kan keren. Het fotoalbum is daarbij van het grootste belang, evenals de voorzichtige confrontatie met een uiterst trieste gebeurtenis die het gezin voorgoed heeft ontwricht. De herbeleving van dat drama heeft verrassende gevolgen. Benali stelde in 2009 een bloemlezing samen: De Nederlandse kinderliteratuur in 100 en enige verhalen (Prometheus). Ontmoetingen
die Benali in de loop der jaren had met collega’s uit de Arabische wereld zijn
gebundeld in Oost=West (2011). Benali portretteert een generatie die met
nieuw elan en kracht de eigen wereld wil veranderen. Zijn berichtgeving is er
een van binnenuit en handelt over uiteenlopende kwesties als Arabische poëzie
in Damascus, de botsing tussen Hamas en seculiere individuen in Gaza, hoe
literatuur in Jeruzalem Joden en Arabieren bij elkaar moet brengen, wandelen in
Orhan Pamuks Istanbul. Maar vooral is het een verslag van een Arabische
generatie kunstenaars en cultuurmakers die de druk van dictatuur,
fundamentalisme, censuur en oorlog weerstaan om hun stem te laten horen. De
generatie die op dit moment het verschil maakt. Benali debuteerde in 2003 als dichter in de Sandwichreeks (waarin Gerrit Komrij nieuw en soms vergeten talent onder de aandacht brengt) van uitgeverij 521 met de bundel Gedichten voor de zomer. In 2006 volgde de tweede bundel, Panacee. Hij was literatuurrecensent bij Algemeen Dagblad. Regelmatig schrijft hij artikelen en columns voor verschillende kranten en bladen. Hij is in 2010 in twee televisieprogramma’s te zien geweest in een reisdocumentaire waarin Benali samen met Jan Mulder door Afrikaanse landen reist en – op weg naar het Wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika – laat zien wat voetbal betekent in Afrikaanse landen (ook verscheen een boek, De weg naar Kaapstad, in 2010 n.a.v. deze reis/serie) . Daarnaast was hij presentator van een zestal afleveringen van het literair programma voor de NPS Benali in boeken.
|
